19/9/08

Παλαμήδι

Το Παλαμήδι βρίσκεται απέναντι από την Ακροναυπλία, οικοδομήθηκε με ύψος 216 μέτρα ψηλότερα της επιφάνειας της θάλασσας και έχει Βενετσιάνικο κάστρο χτισμένο το 1687. Πήρε το όνομά του από το μυθικό ήρωα Παλαμήδη, γιο του Ναύπλιου, οικιστή της πόλης.
Στην ελληνική επανάσταση το κάστρο του Παλαμηδίου καταλήφθηκε στις 30 (κατά άλλους στις 29) Νοεμβρίου 1822 από δυνάμεις (300 αγωνιστές) με επικεφαλείς τους Στάϊκο Σταϊκόπουλο και Δημήτρη Μοσχονησιώτη, οι οποίοι μπήκαν πρώτοι στο κάστρο και πέτυχαν να το κυριέψουν. Μετά από 3 ημέρες, οι Τούρκοι του Ναυπλίου αναγκάστηκαν να παραδοθούν και το Ναύπλιο έπεσε στα χέρια των Ελλήνων.
Στο πασίγνωστο Παλαμήδι μπορεί κανείς να θαυμάσει τα ερείπια επτά οχυρών και πολλά κελιά που χρησίμευαν ώς φυλακές καθώς και το ιστορικό εκκλησάκι του Αγ. Ανδρέα που δεσπόζει από την εποχή των Ενετών. Σε ένα απο αυτά τα κελλιά φυλακίστηκε και ο Κολοκοτρώνης. Τα έξι από τα επτά οχυρά φέρουν τα ονόματα αρχαίων πολεμιστών και στρατηγών (Θεμιστοκλής, Μιλτιάδης, Αχιλλεύς, Φωκίων, Επαμεινώνδας, Λεωνίδας).
Τα απότομα, σκαλισμένα στο βράχο 857 σκαλοπάτια αποτελούν τον ιδανοκότερο τρόπο προσέγγισης αφου κατά την άνοδο αποκαλύπτεται με τρόπο θαυμαστό το θαλάσσιο φόντο.
Η Ακροναυπλιά, η χερσόνησος του Ναυπλίου, με το κάστρο των Ελλήνων στη νότια πλευρά και των Φράγκων στη δυτική, επικοινωνούσε με μυστικό πέρασμα με το Παλαμήδι.
Την ιδέα να οχυρωθεί το Παλαμήδι την είχαν κατά σειρά ο Morosini, ο Corner και ο Grimani, αλλά το έργο ολοκληρώθηκε λίγο αργότερα από τον Agostino Sagredo. Όλο το συγκρότημα αποτελείται από 8 προμαχώνες που συνδέονται και επικοινωνούν μεταξύ τους με τείχη.
Το φρούριο συγκοινωνούσε με την πόλη από 2 δρόμους, ο ένας ήταν θολωτός καλυμμένος με αψιδωτή οροφή και αντικαταστάθηκε αργότερα από μια κλιμακωτή άνοδο με 857 σκαλοπάτια.
Τα οχυρωματικά έργα του Παλαμηδίου τελείωσαν μέσα σε 3 χρόνια (1711 – 1714), από τον Ενετό μηχανικό La Salle και τον Δαλματό Giaxich. Ήταν το τελευταίο σημαντικό επίτευγμα στη μακρόχρονη ιστορία της Ενετοκρατίας (την εποχή της κατασκευής του θεωρήθηκε αριστούργημα της οχυρωματικής τεχνικής, καθώς αξιοποίησε με ευφυία το ανάγλυφο του λόφου).
Ένα χρόνο μετά, το 1715, οι Τούρκοι μπήκαν στην Πελοπόννησο με 100.000 στρατό και κατέλαβαν το Παλαμήδι και την Ακροναυπλία.
Τα επόμενα χρόνια χρησιμοποιήθηκε σαν τόπος κάθειρξης βαρυποινιτών καταδίκων.
Το Παλαμήδι οχυρώθηκε κατά την περίοδο της Β' Ενετοκρατίας. Η οχύρωση του λόφου του Παλαμηδίου πραγματοποιήθηκε με την εν σειρά ανάπτυξη τεσσάρων διαδοχικών προμαχώνων, κλιμακούμενων με τη μορφολογία του εδάφους, στον αξόνα βορρά-νότου. Δύο ακόμη προμαχώνες οχυρώνουν το μικρό πλάτωμα Α και όλο το συγκρότημα κλείνει με τείχη. Ένας ακόμη προμαχώνας αποτελεί και την είσοδο του φρουριακού συγκροτήματος.
Τα οχυρωματικά έργα δεν είχαν ολοκληρωθεί όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν για δεύτερη φορά το Ναύπλιο στα 1715. Τα έργα συμπληρώθηκαν κατά την Τουρκοκρατία, όταν προστέθηκε ένας ακόμη προμαχώνας προς νότο. Κηρύχθηκε ως μνημείο με τα ΦΕΚ 28Α/ 1922 και 429Β/1966 Το 1962 ο Ε.Ο.Τ. μετέτρεψε το φρούριο του Παλαμηδίου σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.
Σήμερα, φτάνουμε στο Παλαμήδι εύκολα μέσω της οδού 25ης Μαρτίου. Μια μικρή παράκαμψη στα δεξιά μας, καταλήγει στην ανατολική πλευρά του κάστρου, δίπλα στον προμαχώνα "Επαμεινώνδα". Πάντως, η πιο εντυπωσιακή προσέγγιση του φρουρίου γίνεται από τη γνωστή και ονομαστή σκάλα της Βορειοδυτικής πλευράς του, στην οποία φτάνουμε ανηφορίζοντας από την πλατεία Καποδίστρια στην οδό Συγγρού και μετά το πάρκο Σταϊκόπουλου συναντούμε στα αριστερά μας τα πρώτα από τα 857 σκαλοπάτια της.
Η σκάλα που οδηγεί στο Παλαμήδι συνδεόταν, στα πρώτα της σκαλιά, με τον προμαχώνα "Γκριμάνι" της Ακροναυπλίας και σε διάφορα σημεία της προστατευόταν με πολεμίστρες.

Δεν υπάρχουν σχόλια: